Kategori: Makaleler

Askeri Liseye Hangi Sınavla Girilir? Kafaları Karıştıran Soruya Net Bir Yanıt Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak bana en sık gelen sorulardan biri şu: Askeri liseye hangi sınavla girilir? Sorunun bu kadar yaygın olmasının nedeni anlaşılır; çünkü askeri eğitim sistemi son yıllarda ciddi biçimde değişti. Gelin bu konuyu bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayacağı bir dille ele alalım. Kahve hazırsa başlayalım. Önce Temel Gerçek: Artık “Askeri Lise” Yok Bilimsel düşüncenin ilk adımı, yanlış varsayımı tespit etmektir. Buradaki yanlış varsayım şu: Türkiye’de hâlâ askeri liselerin öğrenci aldığı düşüncesi. Kuleli, Maltepe, Işıklar gibi askeri liseler 2016’dan sonra kapatıldı. Yani bugün itibarıyla…

Bazen bir kelimeyi söylerken duraksarız. Dilimiz alışkın olduğu hâlde zihnimiz tereddüt eder. “Affola mı, affola mı?” derken aslında yalnızca bir sözcüğün doğru yazımını değil, bir kararın ağırlığını da tartıyoruz gibidir. Hayatta olduğu gibi ekonomide de bu tereddüt tanıdıktır: Sınırlı kaynaklar, sonsuz ihtiyaçlar ve her seçimin görünmeyen bir bedeli… Bu yazıda “Affola mı affola mı?” sorusunu bir dil meselesi olmaktan çıkarıp, ekonomi perspektifinden; mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi ekseninde ele alacağım. Bunu yaparken yalnızca grafiklere ve modellere değil, gündelik hayatta verdiğimiz küçük kararların ardındaki insani sezgilere de kulak vereceğim. Affola mı affola mı? Kavramın ekonomik bir metafor olarak okunması Bir tereddüt…

Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Temize Çıkar? Antropolojik Bir Perspektif Dünyanın dört bir yanında, insanların kimlikleri, sosyal kabul görme biçimleri ve geçmişleri, farklı kültürel ritüeller, semboller ve normlarla şekillenir. Birçok toplumda, bireylerin geçmişteki hataları ve suçlarıyla nasıl yüzleştiği, bazen bir ömür boyu süren bir süreç olur. Peki, bir kişi bir suçtan dolayı yargılandığında, adli sicil kaydının temizlenmesi veya geçmişin geride bırakılması ne anlama gelir? Bu soru, sadece hukuki bir mesele değil, aynı zamanda kimlik, aidiyet ve toplumun kabul etme anlayışıyla derin bir şekilde bağlantılıdır. Adli sicil kaydının temizlenmesi, bir anlamda, bireyin toplum içinde yeniden kabul görmesini, geçmişteki hatalarından arınmasını simgeler.…

Uveys: Tasavvufta Bir Yolculuk Kayseri’nin sabahı, güneşin yavaşça dağları aydınlatmaya başlamasıyla başlıyor. Hava henüz soğuk, ama ben içimde bir sıcaklık hissediyorum; sanki her şey bambaşka olacakmış gibi. O sabah, bir arkadaşımla tesadüfen konuşurken, bir kelime duyuyorum: “Uveys”. İlk başta anlamadım. İçimde bir merak uyandı, bir yandan da kaybolan bir şeyi arıyormuş gibi hissettim. O an, Tasavvufta uveysin ne anlama geldiğini öğrenmeye karar verdim. Bir Anın İçinde Kaybolan Anlam O gün boyunca kafamda bu kelime dönüp durdu. Sabah kahvemi içerken, uveysin ne demek olduğunu tam olarak anlamaya çalışırken, bir yandan da hayatın, insanın ne kadar karmaşık olduğunu düşünüyordum. Uveysin ne olduğu,…

Rol Nedir? Felsefi Bir Bakış ve Derinlemesine Bir İnceleme Felsefe, insanın doğasını ve toplumdaki yerini anlamaya yönelik eski bir uğraştır. Bu anlayışın merkezinde, bireyin kimliği ve rolü gibi kavramlar yer alır. İnsanlar toplumsal varlıklardır ve her bir insan, kendisini toplum içinde belirli bir rol çerçevesinde var eder. Ancak “Rol nedir?” sorusu, her şeyin ötesinde, felsefi bir sorgulamadır. Bu yazıda, rolün ne olduğunu, toplumsal yapılar içindeki işlevini ve birey üzerindeki etkilerini etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden ele alacağız. Rol: Toplumun ve Bireyin Ortak Yapısı Rol, bir kişinin toplumsal yapılar içinde oynadığı pozisyon veya yükümlülüktür. Ancak bu tanım, yalnızca bir bireyin belirli…

Atatürk İslam’a Karşı Ne Yaptı? Biraz Mizah, Biraz Tarih, Biraz da Merak! Bazen tarih kitaplarını okurken, “Acaba bu adam ne düşünüyordu?” diye insanın aklından geçer. Atatürk’ün yaptığı devrimlerin, hem modern Türkiye’nin temellerini atarken hem de toplumsal yapıyı dönüştürürken nasıl bir etki yarattığını sorgulamak, tam da bu noktada başlar. Ama şimdi biraz eğlenceli bir açıdan bakalım! Atatürk İslam’a karşı ne yaptı, nasıl bir tavır takındı? Gerçekten de her şeyi değiştirdi mi? Hadi gelin, Atatürk’ün İslam’a karşı olan yaklaşımını bir erkek ve bir kadının bakış açısıyla ele alalım! Erkekler İçin: “Stratejik Plan, Anında Çözüm!” Erkekler genellikle çözüm odaklıdır, biliyoruz. Atatürk’ün İslam’a karşı…

Radyo Kaç Yıllık? Kültürel Görelilik ve Kimlik Oluşumu Üzerine Bir Bakış Kültürlerin çeşitliliği insanlık tarihinin en büyüleyici yönlerinden biridir. Her kültür, insanlığın farklı bir yönünü, dünyayı algılayışını ve yaşam pratiğini yansıtır. İnsanlar, farklı coğrafyalarda, farklı dillerde ve farklı inançlarla varlıklarını sürdürüyorlar. Ancak bir ortak paydada buluşurlar: iletişim. İletişim, sadece dil aracılığıyla değil, aynı zamanda ritüeller, semboller, medya ve teknolojiler aracılığıyla da şekillenir. Radyo, modern iletişimin bir sembolü, bir zamanlar dünyayı birbirine bağlayan devrimsel bir araç olarak ortaya çıktı. Ancak radyo, yalnızca bir teknoloji değil, kültürel bir fenomen, bir kimlik oluşum aracı, bir ekonomik sistemin parçası ve hatta bir ritüelin taşıyıcısıdır.…

Dünyada Kaç Tane Nusret Var? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Günümüz dünyasında popüler kültürün büyük bir parçası haline gelmiş olan Nusret, özellikle İstanbul’daki sokaklardan dünya çapındaki restoranlarına kadar geniş bir etki alanı oluşturmuş durumda. Ancak, Nusret’in varlığı sadece bir restoran zincirinin ötesine geçiyor. Nusret, aynı zamanda toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kritik konuları gündeme getiren bir figür haline gelmiş durumda. Peki, gerçekten dünyada kaç tane Nusret var? Bu sorunun yanıtı, sadece bir iş insanı ya da şef olmanın ötesinde, toplumsal yapılarla nasıl etkileşim kurduğumuzla da alakalı. Nusret ve Toplumsal Cinsiyet İstanbul’un en yoğun caddelerinde…

Lal Saran’ın Annesi Kim? Toplumsal Yapı ve Cinsiyet Rollerinin İzdüşümü Sosyolojiye olan ilgim, her bireyin yaşamının, içinde bulunduğu toplumsal yapıların, normların ve kültürel pratiklerin bir yansıması olduğunu anlamama yardımcı oldu. Her bir birey, sadece kendi özgün kimliğini değil, aynı zamanda toplumun ona biçtiği rolleri de taşır. Bu yazıda, Lal Saran’ın annesinin kim olduğu sorusunun etrafında şekillenen toplumsal yapıları, cinsiyet rollerini ve kültürel pratikleri inceleyeceğiz. Sosyolojik açıdan bakıldığında, bireylerin yaşamlarının büyük bir kısmı toplum tarafından belirlenen normlar ve beklentiler çerçevesinde şekillenir. Lal Saran’ın annesi kimdir sorusu, ilk bakışta sadece bir biyografik bilgi gibi görünebilir. Ancak bu basit soru, toplumsal yapıların ve…

Kuvâ‑yi Milliye Nedir, Özellikleri Nelerdir? Tarihsel Arka Plan: Yenilginin Ardından Doğan Direniş 1918’de I. Dünya Savaşı’nın Osmanlı Devleti için ağır yenilgiyle sonuçlanması ve ardından imzalanan Mondros Mütarekesi’nin doğurduğu savunmasızlık, Anadolu’da yeni biçimlerde direnişin tohumlarını attı. Bu dönemde merkezi otoritenin çöküşü, işgalci güçlerin çeşitli bölgelerde yayılması ve halkın çaresizlik hissi, birçok bölgede silahlı halk direnişlerini kaçınılmaz kıldı. İşte bu koşullar altında, tamamen yerel inisiyatiflerle, gönüllü milis gruplar olarak ortaya çıkan kuvvetlerin adı “Kuvâ‑yi Milliye” idi. ([kuvayi-milliye.org][1]) Kısacası, Kuvâ‑yi Milliye; düzenli ordu olmadığında, halkın kendi topraklarını korumak için silaha sarıldığı, savunma iradesinin dışavurumu olarak doğdu. ([nedir.net][2]) Kuva‑yi Milliye’nin Temel Özellikleri – Gönüllü…