Askeri Liseye Hangi Sınavla Girilir? Kafaları Karıştıran Soruya Net Bir Yanıt
Eskişehir’de üniversitede çalışan genç bir araştırmacı olarak bana en sık gelen sorulardan biri şu: Askeri liseye hangi sınavla girilir? Sorunun bu kadar yaygın olmasının nedeni anlaşılır; çünkü askeri eğitim sistemi son yıllarda ciddi biçimde değişti. Gelin bu konuyu bilimsel bir mercekten ama herkesin anlayacağı bir dille ele alalım. Kahve hazırsa başlayalım.
Önce Temel Gerçek: Artık “Askeri Lise” Yok
Bilimsel düşüncenin ilk adımı, yanlış varsayımı tespit etmektir. Buradaki yanlış varsayım şu: Türkiye’de hâlâ askeri liselerin öğrenci aldığı düşüncesi. Kuleli, Maltepe, Işıklar gibi askeri liseler 2016’dan sonra kapatıldı. Yani bugün itibarıyla “askeri liseye giriş sınavı” diye bir sınav yok.
Bu durumu şöyle düşünebiliriz: Eskiden mahallede bir fırın vardı, herkes ekmeğini oradan alıyordu. Fırın kapandı ama ekmek ihtiyacı bitmedi. Şimdi ekmek başka bir yerden alınıyor. Askeri eğitim de aynen böyle devam ediyor, sadece kapısı değişti.
Peki Asker Olmak İsteyen Öğrenciler Ne Yapıyor?
“Askeri liseye hangi sınavla girilir?” sorusu aslında şuna evriliyor: Asker olmak isteyen öğrenciler hangi sınavlara giriyor? İşte burada karşımıza Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) çıkıyor.
1. Milli Savunma Üniversitesi (MSÜ) Sınavı
Bugün subay ya da astsubay olmak isteyen adayların ilk durağı Milli Savunma Üniversitesi Askerî Öğrenci Aday Belirleme Sınavı. Bu sınav, ÖSYM tarafından düzenleniyor ve genellikle mart ayında yapılıyor.
Sınav içeriği çok yabancı değil:
Türkçe
Matematik
Sosyal bilimler
Fen bilimleri
Yani “özel, gizli, askeri matematik formülleri” yok. Lise müfredatına dayalı, mantık ve okuduğunu anlama becerilerini ölçen bir yapı var. Bir nevi sağlam bir genel yetenek kontrolü.
2. YKS (TYT) Şartı
Burada küçük ama önemli bir detay var. MSÜ sınavına girmek tek başına yeterli değil. Subay olmak isteyen adayların ayrıca YKS’nin TYT oturumuna da girmesi gerekiyor. TYT’den alınan puan, MSÜ tercih sürecinde belirleyici oluyor.
Bunu ehliyet örneğiyle anlatayım: Yazılı sınavı geçtiniz ama direksiyon sınavına da girmek zorundasınız. İkisi birlikte anlamlı.
Astsubay ve Subay Yolu Arasındaki Fark
“Askeri liseye hangi sınavla girilir?” sorusunu soranların bir kısmı aslında astsubaylıkla subaylık arasındaki farkı da merak ediyor. Kısaca değinelim.
Harp Okulları (Subay): MSÜ + TYT puanı
Astsubay Meslek Yüksekokulları: MSÜ + TYT (daha düşük tabanlar olabilir)
Her iki yolun sonunda da üniforma var ama görev tanımı ve sorumluluklar farklı. Biri yönetici pozisyonuna daha yakınken, diğeri uygulamanın merkezinde yer alıyor.
Fiziksel ve Psikolojik Aşamalar da Var
Bilimsel açıdan bakarsak, askeri eğitim sadece bilişsel becerilerle ölçülmüyor. İnsan organizması bir bütün. Bu yüzden yazılı sınavları geçen adaylar için:
Fiziki yeterlilik testleri
Sağlık muayeneleri
Mülakatlar
devreye giriyor. Yani “iyi koşan ama dersleri zayıf” ya da “çok zeki ama fiziksel olarak hazırlıksız” olmak tek başına yetmiyor. Denge önemli.
Neden Hâlâ Bu Soru Soruluyor?
Sosyolojik bir gözle bakarsak, askeri liseler toplum hafızasında güçlü bir yer tutuyor. Aileden aileye aktarılan bir kavram hâline gelmiş durumda. Bu yüzden askeri liseye hangi sınavla girilir sorusu, teknik olarak güncel olmasa da zihinsel olarak yaşamaya devam ediyor.
Sonuç: Doğru Soruyu Sormak Her Şeyin Başlangıcı
Özetle:
Artık askeri liseye giriş yok
Asker olmak isteyen öğrenciler MSÜ sınavına giriyor
Subaylık ve astsubaylık için TYT de önemli
Süreç sadece sınavdan ibaret değil
Bilimde olduğu gibi hayatta da doğru soruyu sormak, doğru cevabın yarısıdır. Bugün doğru soru şu: Asker olmak için hangi sınavlara girmeliyim? Cevabı artık net.